True/False/Not Given (T/F/NG) và Yes/No/Not Given (Y/N/NG) là hai trong những bẫy “tâm lý học ngôn ngữ” tinh vi nhất trong IELTS Reading, nơi nhiều thí sinh band 7.0 vẫn dễ mất điểm vì hiểu sai bản chất giữa 2 dạng bài này.
1. Khác biệt cốt lõi giữa T/F/NG và Y/N/NG
|
Tiêu chí |
True / False / Not Given |
Yes / No / Not Given |
|
Dạng bài |
Thông tin thực tế / dữ kiện (fact) |
Quan điểm, niềm tin, lập luận (opinion) |
|
Câu hỏi hỏi về... |
Facts trong bài đọc |
Quan điểm của tác giả / nhân vật |
|
Từ khóa phổ biến |
numbers, dates, results, causes, comparisons... |
believe, suggest, claim, think, argue... |
|
Cách xác định |
So sánh nội dung thông tin |
So sánh thái độ hoặc lập luận |
|
Mẹo nhớ nhanh |
“Fact = True/False” |
“Opinion = Yes/No” |
Tóm gọn:
T/F/NG = kiểm tra xem thông tin có trùng sự thật không.
Y/N/NG = kiểm tra xem quan điểm có giống tác giả không.
2. Những hiểu lầm phổ biến khiến bạn mất điểm
|
Hiểu lầm |
Thực tế |
Cách khắc phục |
|
1. Nghĩ “Yes = True, No = False” |
Sai. “Yes/No” phụ thuộc vào ý kiến, không phải sự kiện. |
Xác định xem câu hỏi hỏi ai nghĩ vậy hay thông tin có đúng không. |
|
2. Chọn “False” khi thông tin “chưa đề cập” |
“Not Given” mới đúng khi thiếu đủ dữ kiện để kết luận. |
Tự hỏi: Bài có nói gì mâu thuẫn không? Nếu không → NG. |
|
3. Dựa vào từ khóa trùng |
Trùng từ không có nghĩa là trùng ý. |
So sánh logic và mục đích câu, không chỉ từ. |
|
4. Cố đoán ý tác giả |
Bạn chỉ được dùng thông tin trong bài, không suy luận thêm. |
Nếu phải đoán = NG. |
|
5. Quên đối tượng “ai nói” |
Trong Y/N/NG, người nói cực kỳ quan trọng. |
Gạch dưới tên người / tác giả trước khi làm. |
3. Quy trình xác định đúng 100%
|
Bước |
Thao tác |
Tư duy cần có |
|
1 |
Xác định chủ thể + hành động + đối tượng trong câu hỏi |
Ai – Làm gì – Với cái gì |
|
2 |
Scan đoạn chứa thông tin |
So khớp dữ kiện (date, number, cause…) |
|
3 |
So sánh logic |
Trùng → True / Trái → False / Không đủ thông tin → Not Given |
Ví dụ:
The report was published in 1980.
Passage: The report was first released in 1981.
→ False (mâu thuẫn về số liệu)
|
Bước |
Thao tác |
Tư duy cần có |
|
1 |
Xác định người/nhân vật/tác giả có nói gì không |
Đọc kỹ chủ thể |
|
2 |
Tìm ý kiến hoặc lập luận trong bài |
Thường đi cùng believe, claim, argue, suggest… |
|
3 |
So sánh thái độ / hướng lập luận |
Cùng hướng → Yes / Ngược → No / Không rõ → Not Given |
Ví dụ:
The scientist believes climate change is reversible.
Passage: She argues that the damage caused by climate change is permanent.
→ No (ý kiến trái ngược)
4. Phân biệt “False” và “Not Given” – bẫy lớn nhất
|
Câu hỏi |
Thông tin trong bài |
Kết quả |
|
The museum opens every day. |
It is closed on Mondays. |
False (ngược hoàn toàn) |
|
The museum opens every day. |
It opens on weekends and public holidays. |
Not Given (thiếu dữ kiện về ngày thường) |
Quy tắc vàng:
“False” = Có thông tin trái ngược
“Not Given” = Không đủ thông tin để đối chiếu
5. Những mẹo “giải mã tự động” để không sai T/F/NG vs Y/N/NG
|
Mẹo |
Giải thích |
|
Đọc theo từng mệnh đề, không đọc cả câu |
Vì thông tin đúng/sai thường nằm trong 1 clause nhỏ |
|
Dấu hiệu phủ định (not, never, only, at all, always) là bẫy |
Đọc kỹ, vì chỉ cần 1 từ phủ định là đổi nghĩa toàn câu |
|
Đừng quá tin từ đồng nghĩa |
Dù paraphrase trùng 80%, ý có thể ngược |
|
Khi nghi ngờ → chọn Not Given, không đoán |
“Không chắc = NG”, đoán bừa dễ sai 50% |
6. Cách luyện tập tại nhà (15 phút/ngày)
|
Bước |
Bài tập |
Mục tiêu |
|
1 |
Chọn 5 câu T/F/NG trong 1 passage |
Luyện fact checking |
|
2 |
Chọn 5 câu Y/N/NG |
Luyện xác định opinion |
|
3 |
Tự viết lại câu hỏi thành “fact” hoặc “belief” |
Tự động nhận diện loại câu |
|
4 |
Đọc lại đáp án, giải thích tại sao NG |
Củng cố tư duy logic thay vì đoán |
Kết luận
|
Nếu bạn... |
Thì bạn cần... |
|
Thường nhầm False và Not Given |
Học cách phân biệt mâu thuẫn vs thiếu thông tin |
|
Thường nhầm True và Yes |
Nhớ: True = fact, Yes = opinion |
|
Hay chọn sai vì đoán |
Chỉ tin điều bài có nói rõ |
|
Muốn tăng tốc |
Luyện nhận dạng pattern từ khóa + paraphrase |
Nếu bạn đang bắt đầu từ con số 0 hoặc đã học nhưng “dậm chân tại chỗ”, Envy English Center có thể đồng hành cùng bạn:
Test trình độ miễn phí theo format IELTS để biết chính xác điểm mạnh – điểm yếu.
Nhận lộ trình học cá nhân hóa từ 0 → 6.5+, phù hợp tốc độ và mục tiêu.
Trực tiếp học với giáo viên IELTS 8.0+, chuyên “gỡ rối” Speaking & Writing – hai kỹ năng khó nâng band nhất.
Đặc biệt, khi đăng ký trong tuần này, bạn được tặng bộ từ vựng chuẩn IELTS band 7+.
📞 Hotline: 028 7300 9677 / 0948 197 270 (Zalo)
🌐 Website: envyenglish.vn
📍 Địa chỉ: 46/5 Tân Cảng, Phường Thạnh Mỹ Tây, Quận Bình Thạnh, TP.HCM

Thông tin gửi đi không thành công, vui lòng thử lại sau.
Nếu bạn cần liên hệ gấp, vui lòng gọi hotline
02873009677
Cảm ơn bạn đã gửi thông tin đến Envy English Center.
Chúng tôi sẽ liên hệ với bạn sớm nhất khi có thể.
Nếu bạn cần liên hệ gấp, vui lòng gọi hotline
02873009677
Thông tin gửi đi không thành công, vui lòng thử lại sau.
Nếu bạn cần liên hệ gấp, vui lòng gọi hotline
02873009677
Bạn đang có một bài test chưa hoàn thành.
Bạn có muốn tiếp tục bài test đó không?
Bạn có chắc là muốn gửi bài test này không?
Số câu trả lời đúng/40
Số câu trả lời đúng/40
Thông tin gửi đi không thành công, vui lòng thử lại sau.
Nếu bạn cần liên hệ gấp, vui lòng gọi hotline
02873009677
Thời gian làm bài kiểm tra đã hết.
Cảm ơn bạn đã cố gắng.